یکیاز چالشهای همیشگی برنامهنویسان، مدیران سیستم (SysAdmins) و تیمهای توسعه در ایران، مواجهه با اختلالات اینترنت بینالملل، قطعیهای موقت و تحریمهای سرویسدهندگان خارجی است. این محدودیتها باعث میشود تا در زمان نصب بستههای نرمافزاری، بهروزرسانی سرورها یا ساخت ایمیجهای داکر با خطاهای متعدد عدم دسترسی مواجه شوید.
برای رفع این مشکل و اطمینان از پایداری سرویسها، ابر فردوسی مخازن داخلی (Mirror) اختصاصی خود را راهاندازی کرده است. این مخازن بهطور مداوم با مخازن اصلی جهانی همگامسازی (Sync) میشوند. با تنظیم سرورها و سیستمهای خود روی مخازن ابر فردوسی، میتوانید بدون نیاز به ابزارهای دورزدن تحریم و با سرعت بسیار بالای شبکه داخلی (اینترانت)، بستهها و کتابخانههای موردنیاز خود را در هر شرایطی دانلود و نصب کنید.
فهرست مطالب
نکته قبلاز شروع
پیشاز شروع اتصال به مخازن ابر فردوسی یک نکته را بهخاطر داشته باشید: اگر در شرایط قطعی اینترنت بینالملل قصد استفاده از این مخازن بدون تغییر آیپی دارید، حتماً مطمئن شوید که DNS سیستم شما روی سرورهای داخلی تنظیم شده باشد. در غیر این صورت، سیستم در ترجمه آدرس دامنه این مخازن ناکام مانده و بازهم با خطا مواجه میشوید. برای مخازن ما میتوانید از dnsهای زیر استفاده کنید.
45.159.149.19
217.218.155.155راهنمای تنظیم مخازن سیستمعامل لینوکس (اوبونتو)
در توزیعهای مبتنی بر دبیان و اوبونتو، ابزار مدیریت پکیج (apt)، آدرس سرورهای دانلود را از فایلهای تنظیمات خاصی میخواند. برای استفاده از مخازن ابر فردوسی، باید این آدرسها را تغییر دهیم. مراحل زیر را قدمبهقدم دنبال کنید:
مرحله اول: پیداکردن نام اختصاری نسخه (Codename)
هر نسخه از اوبونتو یک نام اختصاری دارد که در لینکهای مخزن باید از آن استفاده کنید. پیشاز هر کاری، از جدول زیر نام اختصاری مربوط به نسخه سیستمعامل خود را پیدا کنید (شما فقط به کلمهای که در ستون «کلمه جایگزین» نوشته شده نیاز دارید):
| نسخه سیستمعامل | نام کامل | کلمه جایگزین در لینکها |
|---|---|---|
| Ubuntu 25.04 | Plucky Puffin | plucky |
| Ubuntu 24.10 | Oracular Oriole | oracular |
| Ubuntu 24.04 LTS | Noble Numbat | noble |
| Ubuntu 22.10 | Kinetic Kudu | kinetic |
| Ubuntu 22.04 LTS | Jammy Jellyfish | jammy |
| Ubuntu 20.04 LTS | Focal Fossa | focal |
| Ubuntu 18.04 LTS | Bionic Beaver | bionic |
| Ubuntu 16.04 LTS | Xenial Xerus | xenial |
| Ubuntu 14.04 LTS | Trusty Tahr | trusty |
مرحله دوم: تغییر تنظیمات مخازن
نحوه آدرسدهی در نسخههای جدید اوبونتو تغییر کرده است. بسته به نسخهای که استفاده میکنید، یکی از دو حالت زیر را انجام دهید:
حالت اول: برای اوبونتو ۲۳.۱۰ و نسخههای قدیمیتر (مانند 22.04 و 20.04)
در این نسخهها، تنظیمات در فایلی به نام sources.list قرار دارد. ابتدا با استفاده از ویرایشگر متنی nano این فایل را باز کنید:
sudo nano /etc/apt/sources.listاکنون تمام محتوای قبلی فایل را پاک کنید (یا با قرار دادن علامت # در ابتدای خطوط، آنها را غیرفعال کنید) و کدهای زیر را درون فایل قرار دهید.
مهم: در کدهای زیر، بهجای عبارت DISTRIBUTION باید کلمه جایگزین نسخه خود را که از جدول بالا پیدا کردید بنویسید (برای مثال اگر از اوبونتو ۲۲.۰۴ استفاده میکنید، باید کلمه jammy را جایگزین کنید).
deb https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/apt-remote DISTRIBUTION main restricted universe multiverse
deb https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/apt-remote DISTRIBUTION-updates main restricted universe multiverse
deb https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/apt-remote DISTRIBUTION-security main restricted universe multiverse
deb https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/apt-remote DISTRIBUTION-backports main restricted universe multiverseسپس با فشردن کلیدهای Ctrl+O و سپس Enter فایل را ذخیره کنید و با Ctrl+X از ویرایشگر خارج شوید.
حالت دوم: برای اوبونتو ۲۴.۰۴ (Noble) و نسخههای جدیدتر
از اوبونتو ۲۴.۰۴ به بعد، فرمت تنظیمات مخازن مدرنتر شده و در مسیر دیگری قرار دارد. برای تغییر آدرسها، فایل ubuntu.sources را باز کنید:
sudo nano /etc/apt/sources.list.d/ubuntu.sourcesپساز پاککردن محتوای فایل، کدهای زیر را جایگزین آن کنید (در این کدها بهصورت پیشفرض نسخه noble یعنی اوبونتو ۲۴.۰۴ تنظیم شده است):
Types: deb
URIs: https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/apt-remote
Suites: noble noble-updates noble-security noble-backports
Components: main restricted universe multiverse
Signed-By: /usr/share/keyrings/ubuntu-archive-keyring.gpgفایل را با کلیدهای Ctrl+O و Enter ذخیره کرده و با Ctrl+X خارج شوید.
مرحله سوم: اعمال تغییرات و بهروزرسانی لیست پکیجها
پساز اینکه فایلهای تنظیمات را براساس نسخه سیستمعامل خود ویرایش کردید، باید به سیستم عامل دستور دهید تا لیست نرمافزارها را از سرورهای جدید (ابر فردوسی) دریافت کند.
برای این کار حتماً دستور زیر را در ترمینال اجرا کنید:
sudo apt updateاگر تنظیمات را بهدرستی انجام داده باشید، فرایند آپدیت با موفقیت و با سرعت بالا و ازطریق آدرس mirror.ferdowsi.cloud انجام خواهد شد.
راهنمای تنظیم مخازن پایتون (PIP)
برنامهنویسان پایتون و توسعهدهندگان هوش مصنوعی بهخوبی میدانند که دانلود و نصب پکیجها از مخزن رسمی (PyPI) در زمان اختلالات اینترنت بینالملل چقدر زمانبر و گاهی با خطای Timeout همراه است. برای رفع این مشکل، میتوانید ابزار pip را طوری تنظیم کنید که پکیجها را با بالاترین سرعت از میرور اختصاصی ابر فردوسی دریافت کند.
برای استفاده از این مخزن در سیستمعاملهای مختلف (ویندوز، لینوکس و مک)، دو روش کلی وجود دارد:
روش اول: نصب موقت یک پکیج (بدون تغییر تنظیمات کلی)
اگر فقط میخواهید در لحظه یک پکیج خاص را نصب کنید و قصد ندارید تنظیمات سیستم را برای همیشه تغییر دهید، کافی است در ترمینال (لینوکس/مک) یا Command Prompt (ویندوز) از پارامتر -i به همراه آدرس مخزن ابر فردوسی استفاده کنید:
pip install -i https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/api/pypi/pip-virtual/simple <package-name>توجه: در دستور بالا، بهجای عبارت <package-name>، نام پکیج موردنظر خود (مانند django، numpy یا requests) را قرار دهید.
روش دوم: تنظیم دائمی مخزن (روش پیشنهادی)
اگر میخواهید ابزار pip همیشه و بهصورت خودکار پکیجها را از سرورهای ابر فردوسی دانلود کند تا نیازی به وارد کردن طولانی آدرس در هربار نصب نباشد، یکی از راههای زیر را انتخاب کنید:
الف) روش سریع با خط فرمان (مناسب ویندوز، لینوکس و مک)
سادهترین راه برای دائمی کردن این تنظیمات در تمام سیستمعاملها، استفاده از دستور پیکربندی خود pip است. ترمینال یا CMD خود را باز کنید و دستور زیر را دقیقاً کپی و اجرا کنید:
pip config set global.index-url https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/api/pypi/pip-virtual/simpleبا اجرای این دستور، سیستم بهطور خودکار فایل تنظیمات مربوطه را ساخته و آدرس ابر فردوسی را در آن ذخیره میکند. ازاینپس، با زدن دستور ساده pip install، پکیجها از داخل شبکه ایران دانلود میشوند.
ب) روش دستی در لینوکس
چنانچه تمایل دارید فایل تنظیمات را در لینوکس بهصورت دستی ایجاد یا ویرایش کنید، ابتدا با دستور زیر پوشه مربوط به تنظیمات pip را در دایرکتوری کاربر (Home) بسازید:
mkdir -p ~/.pipسپس با یک ویرایشگر متنی مانند nano، فایل pip.conf را باز کنید:
nano ~/.pip/pip.confکدهای زیر را درون فایل قرار دهید و آن را ذخیره کنید (Ctrl+O و سپس Enter، و برای خروج Ctrl+X):
[global]
index-url = https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/api/pypi/pip-virtual/simpleجستجو و مشاهده لیست پکیجها (رابط کاربری)
مخازن ابر فردوسی دارای یک رابط کاربری وب (Web UI) اختصاصی هستند. درصورتیکه نیاز دارید از وجود یک نسخه خاص از یک پکیج لینوکسی یا پایتونی در سرورهای ما مطمئن شوید، یا قصد دارید ساختار دایرکتوریها را بررسی کنید، میتوانید مستقیماً به آدرس زیر مراجعه فرمایید:
بازگشت به تنظیمات اولیه (لغو تغییرات)
اگر در آینده به هر دلیلی قصد داشتید تنظیمات را به حالت پیشفرض جهانی برگردانید، کافی است مراحل زیر را انجام دهید:
در اوبونتو: فایلهای ویرایش شده (مانند sources.list یا ubuntu.sources) را باز کنید و آدرس https://mirror.ferdowsi.cloud/artifactory/apt-remote را پاک کنید و بهجای آن آدرس پیشفرض اوبونتو یعنی http://archive.ubuntu.com/ubuntu/ را قرار دهید. سپس مجدداً دستور sudo apt update را اجرا کنید.
در پایتون (PIP): با اجرای دستور زیر در ترمینال یا CMD، تنظیمات آدرسدهی اختصاصی پاک میشود و پکیجها مجدداً از مخزن اصلی PyPI دانلود خواهند شد:
pip config unset global.index-urlجمعبندی
استفاده از مخازن ابر فردوسی یک راهحل مطمئن، سریع و پایدار برای عبور از اختلالات اینترنتی و تسریع روند توسعه نرمافزار است. با تنظیم کردن سیستمعامل لینوکس و ابزارهای مدیریت پکیج مانند PIP بر روی این مخازن، دغدغه قطعیهای مکرر، خطاهای Timeout و تحریمها را برای همیشه برطرف خواهید کرد. تیم ابر فردوسی همواره در تلاش است تا با همگامسازی و بهروزرسانی مداوم این مخازن، تجربهای روان و بدون وقفه را برای برنامهنویسان و مدیران سیستم فراهم کند.
درصورتیکه در هرکدام از مراحل استفاده از مخازن ابر فردوسی با مشکلی مواجه شدید، ازطریق حساب کاربری خود و بخش پشتیبانی با ما در ارتباط باشید.
